|
Anatomia i fizjologia (ang. anatomy and physiology) - działy medycyny
obejmujące
odpowiednio: układ mięśniowy oraz sposoby reakcji organizmu na ćwiczenia
fizyczne i odżywianie
Asekurujący (spotter) - osoba, która obserwuje Was w trakcie wykonywania
takich ćwiczeń, jak przysiady czy wyciskanie w leżeniu i interweniuje, gdy nie
jesteście w stanie dokończyć powtórzenia lub potrzebujecie pomocy.
Atrofia (atrophy) - uwiąd, zanik mięśni. Spadek rozmiarów i siły mięśni.
Blokowanie (lock-out) - końcowa część powtórzenia, polegająca na
dopychaniu ciężaru przez ostatnie kilkanaście centymetrów ruchu, aż stawy
zostaną zablokowane.
Buty antygrawitacyjne (gravity boots) - buty wyposażone w haki do
wieszania, umożliwiające wykonanie zwisu głową w dół, w celu rozciągnięcia
mięśni i tkanek grzbietu.
Czepiec (headstrap) - siatka z rzemieni zakładana na głowę i służąca do
podczepiania ciężarków przy wykonywaniu ćwiczeń na mięśnie szyi.
Ćwiczenia beztlenowe (anaerobic exercises) - trening siłowy, obejmujący
krótkie, intensywne eksplozje energii.
Ćwiczenia izokinetyczne (isokinetic exercises) ćwiczenia z
przystosowującym się obciążeniem. Uważa się, że w ćwiczeniach na maszynach
wielkość oporu zmienia się zależnie od mocy rozwijanej przez mięśnie. Termin
stosowany także do określenia ćwiczeń wykonywanych przy stałej prędkości ruchu.
Ćwiczenia izometryczne (isometric exercises) - ćwiczenia polegające na
napinaniu mięśni bez zmiany ich długości oraz bez wykonywania ruchu w stawach.
Ćwiczenia izotoniczne (isotonic exercises) - takie ćwiczenia, w których
zmienia się długość mięśnia i jego obciążenie przy stałym naprężeniu. Klasycznym
przykładem ćwiczeń izotonicznych są ćwiczenia ze swobodnymi ciężarami.
Ćwiczenia rozciągające (stretching) - serie skoordynowanych ruchów,
mające na celu rozciągnięcie i rozluźnienie mięśni oraz tkanki łącznej.
Definicja (definition) - posiadanie odtłuszczonych mięśni z dobrze
widocznymi szczegółami.
Dogrywka (pose down) - końcowa część finałów na zawodach
kulturystycznych, w czasie której zawodnicy pozują jednocześnie, wykonując swoje
ulubione pozy i starają się wywrzeć korzystniejsze wrażenie niż ich rywale.
Drążek (chinning bar) - metalowy pręt, montowany do ścian, sufitu lub
futryn drzwiowych i wykorzystywany do podciągania się na rękach - ważnego
ćwiczenia w rozwoju umięśnienia górnej połowy ciała.
Dynamika (power) - siła plus prędkość.
Efekt treningowy (training effect) - wzrost funkcjonalnej wydolności
mięśni w wyniku poddawania ich wzrastającym obciążeniom treningowym.
Estrogen (estrogen) - kobiecy hormon płciowy.
Gęstość (density) - twardość, grubość i ciężkość mięśnia.
Giętkość (flexibility) - termin używany do określenia zasięgu ruchu;
oznacza zdolność mięśni do rozciągania się i duży zasięg ruchu w stawach.
Gryf (bar) - element sztangi w formie pręta zakończonego obrotowymi
tulejami, na które zakłada się pierścienie obciążające.
Gryf łamany (EZ lub cumbered bar) - specjalnie powyginany, krótki gryf,
służący do ćwiczeń na bicepsy i tricepsy.
Hiperplazja (hyperplasia) - rozrost mięśni poprzez zwiększanie liczby
włókien mięśniowych.
Hipertrofia (hypertrophy) - rozrost mięśni poprzez powiększanie się
włókien mięśniowych.
IFBB (International Federation of Bodybuilders) - Międzynarodowa
Federacja Kulturystów z siedzibą w Montrealu, założona w 1946 r. przez braci
Weider. Intensywność (intensity) - stopień wysiłku wkładanego w
trening.
Kinezjologia (kinesiology) - nauka o ruchu.
Krzyżowanie linek (cross-over pulley cables) - ćwiczenie na specjalnej
maszynie, polegające na jednoczesnym ściąganiu obiema rękami linek wyciągów, aż
skrzyżują się one przed ćwiczącym. Służy do rozwoju mięśni klatki piersiowej.
Kształt (shape) - termin używany do określenia, jak dobrze uformowane, jak
pełne i jak wypukłe są mięśnie.
Ławka Scotta (Scott bench) - prawie pionowo ustawiona podpora pod
ramiona, wykorzystywana w ćwiczeniach na bicepsy, zwana też modlitewnikiem.
Magnezja (chalk) - proszek nakładany na dłonie w celu uniknięcia poślizgu
i pewniejszego uchwytu gryfu sztangi lub sztangielek.
Maksymalne powtórzenie (max out) - maksymalny ciężar, z jakim można
wykonać jedno pełne powtórzenie w danym ćwiczeniu.
Masa (mass) - wielkość mięśni.
Maszyny (machines) - wykorzystywane do ćwiczeń aparaty oporowe,
wytwarzane przez takie firmy jak Universal, Polaris, Kaiser, Nautilius, Weider i
inne.
Maty (mats) - specjalne podkładki wyściełające stosowane w niektórych
ćwiczeniach.
Mięśnie (muscles) - tkanka składająca się z włókien ułożonych w wiązki,
które kurcząc się wywołują ruchy ciała.
Mr. Olympia - zawody skupiające czołowych zawodowych kulturystów świata,
zapoczątkowane przez Joe Weidera w 1965 r.
Ms. Olympia - zawody skupiające czołowe zawodowe kulturystki świata,
również zapoczątkowane przez Joe Weidera.
Napięcie spoczynkowe mięśni (muscle tone) - stan pobudzenia mięśniowego,
w którym mięsień utrzymuje stałe, lekkie napięcie i jest jędrny.
Napływ krwi (flushing) - pompowanie krwi do mięśni wywołane wykonywaniem
serii z dużą liczbą powtórzeń, powodujące okresowe nabrzmienie mięśni.
Nastawienie psychiczne (mind set) - stawianie sobie celów i
koncentrowanie się na ich wypełnianiu.
Negatywne powtórzenia (negatives) - termin związany z zasadą oporu w
ruchu wstecznym, zgodnie z którą stawia się opór opuszczanemu ciężarowi,
przeciwdziałając siłom grawitacji.
Obciążniki na przeguby (ankle weights) - specjalne ciężarki, zwykle w
formie opasek zapinanych dokoła przegubów na nogach (staw skokowy) i rękach
(nadgarstki). Ich zadaniem jest zwiększenie oporu przy wykonywaniu ćwiczeń.
Ocieplacze nóg (leg warmers) - elementy ubioru noszone na podudziach w celu
utrzymania mięśni w stanie rozgrzania, getry.
Opaski (wraps) - ochronne opaski lub bandaże wzmacniające stawy, w
trakcie wykonywania ciężkich ćwiczeń typu przysiady czy wyciskanie w leżeniu.
Opaski przeciwpotne (sweatbends) - bawełniane opaski noszone wokół
nadgarstków i na czole, pochłaniające nadmiar potu, wydzielającego się podczas
treningu.
Oszukiwanie (cheating) - włączanie do pomocy tych mięśni, które nie są
bezpośrednio zaangażowane w danym ćwiczeniu, aby pomóc sobie w przeprowadzeniu
ciężaru przez punkt krytyczny. Należy z tego korzystać jedynie w celu wykonania
cięższej, a nie lżejszej serii.
Pakowanie (pumping iron) - zwrot stosowany już w latach pięćdziesiątych,
ostatnio bardzo popularny. Oznacza trenowanie z ciężarami.
Palenie mięśniowe (bums) - łagodny stan podrażnienia mięśni, wywołany
ćwiczeniami na granicznych obciążeniach. Nie jest to zjawisko szkodliwe. Oznacza
jedynie, że nerwy w obrębie mięśni odczuwają nagromadzenie się produktów
odpadowych przemian energetycznych zachodzących w mięśniach oraz ,że wzrasta
zapotrzebowanie mięśni na tlen.
Pas treningowy (training belt) - element wyposażenia treningowego
zapinany wokół talii, zabezpieczający i wspomagający tłocznię brzuszną oraz
grzbiet w trakcie takich ćwiczeń, jak przysiady, martwy ciąg czy różne rodzaje
wyciskania sztangi.
Paski (straps) - specjalne taśmy mocowane do nadgarstków i do gryfu
sztangi, wspomagające uchwyt przy podnoszeniu sztangi. Używane także do ćwiczeń
na drążku.
Pocięcie (ripped) - to samo, co dobra rzeźba, definicja.
Podłokietnik (arm blaster) - przyrząd do ćwiczenia mięśni bicepsów.
Specjalnie ukształtowana podpora pod ramiona, zawieszona na taśmie wokół karku,
pozwalająca na wyizolowanie mięśni bicepsów.
Podnoszenie Ciężarów (Olympic Lifting) - dyscyplina olimpijska,
składająca się z dwóch bojów: rwania sztangi oburącz oraz podrzutu. Pompowanie
(pump) - spowodowanie napływu krwi do mięśni, przez co zwiększają one swoją
objętość i stają się większe niż normalnie.
Powtórzenie (repetition, rep) - jednokrotne wykonanie ćwiczenia z pozycji
wyjściowej do pozycji końcowej (od pełnego rozciągnięcia do pełnego skurczu
mięśnia). Zespół kilku powtórzeń to seria.
Pozowanie (posing) - pokazywanie mięśni w uporządkowany sposób.
Półsztanga (T-bar) - sztanga, której gryf zamocowany jest z jednego końca
do podłogi lub ramy maszyny.
Prążkowanie (striations) - uwidocznione szczegóły mięśni w formie
poprzecznych smug.
Program treningowy (training routine) - pełen zestaw ćwiczeń do wykonania
w poszczególnych dniach treningowych. Obejmuje wszystkie ćwiczenia, serie i
powtórzenia.
Program dowolny (free posing routine) - przygotowany zestaw póz
wykonywany przez zawodnika przy akompaniamencie muzyki, w trakcie półfinałów i
finałów zawodów kulturystycznych.
Progresja obciążeń (progressive resistance) - metoda treningu, w której
zwiększa się obciążenia w miarę wzrostu siły i wytrzymałości mięśni. Podstawa
wszelkiego typu ćwiczeń siłowych.
Proporcja (proportion) - stosunek wielkości rozwoju jednych mięśni do
pozostałych mięśni.
Prostowanie, wyprosty (extensions) - przeciwieństwo zginania. Działanie
polegające na oddalaniu się części ciała od jego środka lub od początkowego
przyczepu mięśnia.
Przeciążanie (overload) - ciągłe poddawanie mięśni coraz cięższej pracy.
Zwykle osiąga się to przez stopniowe zwiększanie obciążeń treningowych.
Przerwa odpoczynkowa (rest pause) - czas przeznaczony na odpoczynek
pomiędzy kolejnymi seriami lub pomiędzy poszczególnymi ćwiczeniami.
Przetrenowanie (burnout, overtraining) - stan psychicznego i fizycznego
przemęczenia.
Punkt krytyczny (sticking point) - takie miejsce na trasie wykonywania
ruchu w danym ćwiczeniu, w którym siły grawitacyjne i niekorzystny układ
dźwigniowy czynią ruch najtrudniejszym.
Rękawice treningowe (gloves) - specjalny typ wzmacnianych rękawic, zwykle
bez palców, nakładanych na dłonie dla ochrony skóry i pewniejszego uchwytu.
Rozgrzewka (warni-up) - serie ruchów bez obciążenia lub z niewielkim
obciążeniem, wykonywane w celu wzmocnienia krążenia krwi.
Rozstępy (stretch marks, tears) - blizny po rozciagnięciach skóry
powstających w przypadkach, gdy mięśnie lub tkanka tłuszczowa rozrastają się
szybciej niż może rosnąć skóra.
Równomierny rozwój (balanse) - w odniesieniu do budowy fizycznej oznacza
dobre ogólne proporcje ciała. Wszystkie grupy mięśniowe są równomiernie
rozwinięte.
Rzeźba (cut up) - pozbycie się tkanki tłuszczowej z organizmu w celu
pokazania szczegółów umięśnienia.
Seria (set) - zestaw zaplanowanej liczby powtórzeń, wykonywanych jedno po
drugim.
Seria przerywana (rest pause) - technika treningowa polegająca na
wykonaniu jednego powtórzenia z submaksymalnym ciężarem, odpoczynku 10-20
sekundowym, wykonaniu następnego powtórzenia itd. Kontynuując w ten sposób można
dojść aż 8-10 powtórzeń.
Skurcz mięśnia (contraction) - oznacza skracanie się mięśnia przy
jednoczesnym pokonywaniu oporu.
Sprzężenie umysłowo-mięśniowe (mind-muscle link) - polega na maksymalnej
koncentracji umysłowej w trakcie ćwiczeń i wytwarzaniu w wyobraźni obrazu
kurczących się i rozciągających mięśni. Izolowanie i kontrolowanie pracy mięśni.
Przesyłanie energii z mózgu do mięśni.
Sterydy anaboliczne (anabolic steroids) - syntetyczne środki
farmakologiczne wykorzystywane w celu większego zatrzymywania białka w
mięśniach. Stosuje się je jednak przede wszystkim w medycynie, jako leki pomocne
w wielu stanach chorobowych. Każdy środek farmakologiczny ma działanie uboczne,
a sterydy mają wiele oddziaływań ubocznych niebezpiecznych dla zdrowia.
Powinniście za wszelką cenę unikać tych środków, gdyż wywołują one raka wątroby
i różne choroby serca. Nigdy nie dajcie się namówić na stosowanie żadnych
środków dopingujących!
Stojaki (racks) - pionowe podpory metalowe, na których spoczywa sztanga,
przygotowana do wykonywania przysiadów, wyciskania w leżeniu lub kilku innych
ćwiczeń. Zwykle istnieje możliwość regulacji wysokości położenia sztangi. Bywają
też stojaki hydrauliczne z płynna regulacją wysokości.
Sucha masa mięśniowa (lean body mass) - termin używany dla określenia
procentowej lub ilościowej zawartości czystej masy mięśniowej w organizmie.
Swobodne ciężary (free weights) - sztangi i sztangielki w odróżnieniu od
maszyn treningowych.
Symetria (symmetry) - termin określający równomierność rozwoju
umięśnienia w stosunku do różnych płaszczyzn i na różnych poziomach, a także
ocena mięśni na tle budowy szkieletowej.
Szczytowe napięcie (peak) - umiejętność tak dobrego i mocnego napinania
mięśni, że możliwe staje się wpływanie na wysokość kurczącego się mięśnia, tak
jak to ma miejsce przy szczytowym napięciu bicepsu.
Sztanga olimpijska (olympic set) - duża sztanga (długosć gryfu 2,2 m) z
zestawem pierścieni, wykorzystywana do treningu i w trakcie zawodów w
podnoszeniu ciężarów i w trójboju siłowym.
Ścięgna (tendons) - wiązka lub splot z silnej, włóknistej tkanki, łącząca
mięśnie z kośćmi.
Talia (midsection) - umięśnienie w obszarze brzucha, obejmujące mięśnie
proste brzucha oraz mięśnie skośne zewnętrzne i wewnętrzne.
Testosteron (testosterone) - główny hormon męski, regulujący ogólny
wzrost i stymulujący krążenie krwi.
Tłuszcz organiczny (bodyfat) - ilość tkanki tłuszczowej, zmagazynowanej w
organizmie.
Trasa sztangi (groove) - optymalna droga, po której powinna poruszać się
sztanga (lub sztangielka) w trakcie wykonywania ćwiczenia, tak aby mięsień
pracował w pozycji maksymalnie wyizolowanej.
Trening do nieudanej próby (training to failure) - wykonywanie powtórzeń
w serii, aż do momentu, gdy nie jest się w stanie wykonać kolejnego, pełnego
powtórzenia.
Trening kondycyjny (cardiovascular training) - trening wpływający na
wydolność serca i płuc.
Trening obwodowy (circuits) - system treningowy, polegający na
natychmiastowym przechodzeniu od jednego ćwiczenia do następnego.
Trójbój siłowy (powerlifting) - dyscyplina sportu składająca się z
przysiadów, wyciskania w leżeniu i martwego ciągu.
Umięśnienie (musculaty) - połączenie masy mięśniowej i definicji.
Unaczynienie (vasculaty) - stopień pokrycia mięśni siatką naczyń
krwionośnych. Aby uzyskać dobrze widoczne unaczynienie, trzeba znacznie obniżyć
zawartość tkanki tłuszczowej i podwyższyć ilość węglowodanów w organizmie.
Węglowodany (carbohydrates, carbs) - związki w formie cukrów, skrobi i
błonnika, występujące głównie w owocach, warzywach i pieczywie.
Więzadła (ligaments) - pęczki silnych, sprężystych włókien, zbudowane z
tkanki zbitej, łączące dwie lub więcej kości ,chrząstek albo podtrzymujące
organy, mięśnie lub powięzie.
Włókna szybkokurczliwe (fast twitch fibers) - typ włókien mięśniowych,
które szybko się włączają i są wykorzystywane głównie przy beztlenowym wysiłku,
takim jak sprinty czy boje siłowe.
Włókna wolnokurczliwe (sloty twitch fibers) - typ włókien mięśniowych,
które kurczą się powoli, są odporne na zmęczenie, a więc przydatne w sportach
wytrzymałościowych, takich jak biegi długodystansowe, kolarstwo czy pływanie.
Wychładzanie (cool-down) - seria lekkich, częściowo aerobowych ruchów i
ćwiczeń rozciągających, kończąca sesję treningową. Schładzanie służy do
stopniowego zmniejszenia intensywności pracy układu krążenia.
Wyciągi (pulleys) - maszyny treningowe posiadające system bloczków i
linek, które przyciąga się do tułowia w różnych pozycjach ciała, zmuszając do
pracy mięśnie najszersze grzbietu, mięśnie piersiowe lub inne grupy mięśniowe.
Wymuszone powtórzenia (forced reps) - korzystanie z fizycznej pomocy
partnera w celu ukończenia ostatnich kilku powtórzeń w serii.
Wytrzymałość (endurance) - zdolność mięśni do ciągłego wysiłku przez
dłuższy czas.
Zakres ruchu (range of motion) - wielkość zasięgu ruchu, jakim dysponuje
ćwiczący w danym ćwiczeniu.
Zginanie, zgięcia (flexion) - zbliżanie się odległej części ciała w
stronę jego środka lub ruch końcowego przyczepu mięśnia w stronę przyczepu
początkowego. Zginanie nóg (leg curls) - ćwiczenie, w czasie którego leży
się na brzuchu i unosi pięty w stronę pośladków, pokonując opór obciążenia
|